|
آنا یوردوم آذربایجان
|
||
|
بالاجا بير تورك دونياسيدير بيزيم اورمو |

منابع فارسي، كردي و ارمني نام شهر اورمو (اورميه) را به شكل "اروميه" و منابع توركي و آزربايجاني اين نام را در زبان فارسي به شكل "اورميه" و به زبان توركي مطابق با تلفظ مردم به شكل "اورمو" مي نويسند. گروه دوم معتقد به توركي بودن نام اورمو و در نتيجه اورميه و همريشگي احتمالي آن با اسامي شهرهايي مانند اور و اوروك (از تمدن سومري)، اورگنج (دو شهر در ازبكستان و تركمنستان) و اورومچي (در تركستان چين، بئش پاليق سابق) اند.
تئوري سومري نام اورميه: مدافعين اين تئوري، نام اورميه را به شكل "اور(و)+ مو" (URU+MU)و يا "اور(و)+مه" (URU+ME) تقطيع مي كنند.
١- "اوروURU " در زبان سومري كه از طرف عده اي زباني خويشاوند با زبان توركي و يا پروتوتورك در نظر گرفته مي شود، به معني شهر و آبادي است. نام دو عدد از مهمترين شهرهاي سومري "اور" (المقير فعلي در جنوب بغداد) و "اوروك" (ورقه فعلي) بوده و احتمال داده مي شود نام كشور عراق نيز يادگار كلمه اوروك سومري باشد. (اوروق و يا اوروغ در تركي به معني قبيله و يا گروه انساني خويشاوند و در تركي معاصر به شكل اويروق به معني تابعيت و شهروندي است).
٢- "موMU " در زبان سومري (معادل شامو در زبان آكادي) به معني بهشت و يا بخشي از آسمان-بهشتها و شايد به معني باران است. "مهME " نيز در اين زبان به معني معيارها و نرمهاي فرهنگي و يا پرچمها و نشانه هاي اين نرمها مي باشد. بنابراين "اوروموURUMU " به زبان سومري به معني "شهر بهشتي"، "شهر باران" و "اورومهURUME " به معني "شهر فرهنگ، شهر بافرهنگ" مي باشد. نام اورومو به معني شهري بهشتي با باور رايج در ادوار باستان مبني بر قرار داشتن باغ عدن در آزربايجان –تبريز همخواني تمام دارد.
تئوري اورال –آلتائيك نام اورميه: در زبانهاي مخلتف اورال-آلتائيك نامهاي جغرافي متعدد مشابه با نام اورميه وجود دارند. اين نامها را ميتوان به دو دسته جداگانه، يكي با معاني مكان و مقر و ديوار و ديگري با معاني زيبا و شاد و شوق و ... تقسيم كرد:
١- بن "اورUR " در زبان توركي باستان به معني مكان و مقر و... و "اٶرو-هٶروÖRÜ-HÖRÜ " به معني ديوار درهم تنيده است. ("اورUR " به سومري به معني انسان است). كلمات اورتا (وسط)، اوردو (قرارگاه خاقان و ارتش)، اورون (مقام، مكان)، اورناماق (جاي گرفتن)، اورلاتما (اسكان دادن)،... در زبان توركي و بنا به شماري از صاحبنظران كلمات يورد و يا يئر نيز از همين ريشه اند.
٢- در زبانهاي اورال-آلتائيك تركيبات متعددي وجود دارند كه يادآور نام اورميه اند. در همه اين نامها معاني شادي، زيبائي، ذوق و شوق و الهام بخشي مستتر است:
الف- در زبانهاي مونقولي كلمات اورماURMA ، اورامURAM ، اورمانURMAN ، اورماسURMAS ، اورمURM ، اوروما URUMUو .... به معاني روحيه، الهام، شوق و ذوق ميباشند. نام شهر اورومچي URUMÇİ ويا اورونچي URUNÇİاويغورستان (تركستان چين) نيز كلمه اي مونقولي (لهجه باستاني مربوط به دو هزار سال پيش) است. در اين تركيب اورو URU به معني زيبا و مچي MÇİ به معني مرغزار و كشتزار است.
ب- در زبانهاي اوراليك (فينو اوگوريك مخصوصا در زبان مجاري) اٶرٶم-اٶرٶل ÖRÖM-ÖRÖLبه معني شادي و نشاط است (زبانشناسان اين نامها را ماخوذ از زبان توركي دانسته اند).
ج- در توركي باستان، اورينÖRİN, ÜRİN ، اورون ÜRÜN و اورگونÜRGÜN همه به معني شاد و شاداب بودن.
بنابر اين نظريه، نام اورميه كلمه اي اورال آلتائي به معني مكان زيبا و شادي بخش است.
تئوري تلفظ مردمي: عده اي نيز نام اورميه را ناشي از تلفظ توركي "روميه" و يا "رومي" ميشمارند. طبق اين نظر، از آنجائيكه صداي "ر" در اول كلمات اصيل توركي نمي آيد، براي رفع اين صدا از اول اين چنين كلمات وارده از زبانهاي خارجي، صداي "او" و يا "اي" به اول آنها (مانند ايره حيم به جاي رحيم و .....) افزوده مي شود. چنانچه واژه هاي "روم" و "روس" در توركي مردمي به شكل "اوروم" و "اوروس" تلفظ ميشوند. نام شهر "اورفا" در تركيه نيز طبق همين قاعده و از افزودن صداي "او" به اول نام قديمي اين شهر "روبا" حاصل شده است.
نام دومين شهر آزربايجان اورمو-اورميه، چه از ريشه توركي- اورال آلتائيك اروم-اورون، چه از تلفظ توركي "روميه" و چه از ريشه سومري اورومو-اورومه گرفته شده باشد، شكل "اورميه" مانند خود اين شهر، داراي بار و هويت توركي است و شايسته است كه در زبان فارسي نيز به جاي فرم غيرتوركي اروميه بكار رود.
آذربايجان اوغلو: من هم از تمامي دوستان و خوانندگان اين مطلب تقاضا دارم كه در مطالب و نوشته هاي خود از واژه ي صحيح و توركي ( اورمو) يا ( اورميه ) استفاده كنند چون همانطور كه تمامي زبان شناسان دنيا بر آن اعتقاد دارند بهترين تلفظ و گفتار صحيح مربوط به يك كلمه تلفظ و گفتار بوميان آن منطقه نسبت به آن كلمه است.
قايناق: www.bati-az.com
در ابتدا موفقيت بزرگ تيم ملي توركيه را به تمام ملت تورك جهان تبريك گفته و به تمامي كارشناساني كه در اين روزها از برد تيم ملي توركيه بسيار ناراحت شدند عرض مي كنم كه اين هنوز اول عشق است ...
اما در اين تقريبا يك سالي كه اين وبلاگ فعاليت خود را آغاز كرده نظر سنجي تحت عنوان ( اصلي ترين مشكل آذربايجان) گذاشته شده بود و من در اينجا از تمامي كساني كه در اين نظر سنجي شركت كردند نهايت تشكر و سپاسگذاري را دارم.
در اينجا تحليل خود را از اين نظر سنجي عرض مي كنم: (از بيشترين راي به كمترين راي)
1- عدم تدريس زبان توركي در مدارس (27 راي- 39.7% )
در واقع با توجه به نظر خوانندگان و آذربايجانيان عزيز اين مورد بيشترين راي را آورده است كه مي توانم بگويم انتخاب هوشمندانه اي مي باشد. شما اگر فكرش را بكنيد كه ملتي نتواند زبان مادري خود را بنويسد و بخواند واقعا نمي دانم بايد خنديد يا گريست ( مثلا اگر يك فرانسوي نتواند زبان فرانسوي را بخواند يا بنويسد). در هر حال ما ملت آذربايجان(جنوبي) شرمنده آذربايجان هستيم چون در تاريخ اين ملت مردم اين ديار تا اين حد نسبت به زبان و هويت خود اينگونه بيگانه نشده بودند. شما اگر دقت كرده باشيد اكثر نامگذاري ها در ايران چند سال پيش با نام هايي توركي بود( اما امروزه كار ما به جايي رسيده كه نام شهرهاي خود آذربايجان را هم عوض مي كنند)
به هر حال من اين موضوع را پيگير خواهم شد و نظر سنجي جديد نيز در رايطه با اين موضوع مي باشد.
2- مهاجرت ساير اقوام به آذربايجان:(22 راي- 32.3% )
به نظر من اين مورد را كساني انتخاب كرده اند كه واقعا درد واقعي اين مشكل را چشيده اند. واقعا چقدر عذاب آور خواهد بود كه كسي وارد حريم و خانه شما شود و فردا ادعاي خانه شما را داشته باشد.
واقعا چقدر دردناك است كه شهر شما را كه در قلب آذربايجان قرار دارد عده اي مردم كثيفي كه به خونخواري شهرت دارند اشغال كنند كه البته من به شما قول مي دهم كه ملت آذربايجان به زودي جواب اين غاصبان را خواهد داد.
3- جدايي بين شمال و جنوب آذربايجان(13 راي- 19.1% )
اين مورد نياز به تحليل بسياري دارد كه من فقط نظر خودم را مي دهم. به نظر من ملتي به خوشبختي خواهد رسيد كه مراتب موفقيت را پله پله طي كند و واقعا طعم خوشبختي را بچشد چون اگر اين پله ها به ترتيب طي نشود آن موفقيت دوام نخواهد داشت. ما ملت اذربايجان (شمالي و جنوبي ) بايد ابتدا واقعا مشكلات مربوط به اجتماع فعلي خود را حل كنيم بعد به سراغ اتحاد دو سوي آراز برويم. البته اين مورد حتما بايد انجام گيرد ( به اميد اتحاد آذربايجان)
4- صنعتي نبودن و بيكاري جوانان(6 راي – 8.8% )
اين مورد به نظر من مشكلي بسيار اساسي است. چون كافي است كه به شهرهاي آذربايجان سري بزنيد و واقعا با چشمان خود ببينيد عده ي جواناني كه در خيابا نهاي آذربايجان بيكار و علاف مي گردند چقدر است و اين مورد اصلي ترين عامل فساد در شهر هاي آذربايجان است كه در مقايسه با شهرهاي ديگري ( يزد و اراك و كرمان اصفهان و...) آماري غير قايل مقايسه دارد.
باز هم از كساني كه احساس مسئوليت كرده و با فعاليت خود در هر زمينه اي فقط و فقط براي كشور خود آذربايجان فعاليت ميكنند نهايت تشكر را دارم.